Defne
New member
DASK Hangi Binalara Yapılmaz? 2026 ve Sonrasında Zorunlu Deprem Sigortasında Bizi Neler Bekliyor?
Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede, evimizin güvenliğini düşünürken yalnızca binanın sağlamlığına değil, olası bir afet sonrasında maddi kayıplarımızı nasıl karşılayacağımıza da odaklanmamız gerekiyor. Özellikle ev satın alan, kiraya veren veya eski bir binada yaşayan kişiler için DASK konusu zaman zaman kafa karıştırıcı olabiliyor. Peki, her bina için zorunlu deprem sigortası yaptırılabilir mi? Bir binanın yaşı, ruhsatı, tapu durumu ya da hasar geçmişi sigorta yapılmasına engel oluşturur mu?
Bu soruların yanıtı, yalnızca bugün sahip olduğumuz konutları değil, gelecekteki barınma tercihlerimizi ve şehirlerimizin dönüşümünü de yakından ilgilendiriyor. Gelin, DASK'ın hangi binalara yapılmadığını, hangi durumlarda istisnalar bulunduğunu ve önümüzdeki yıllarda sistemin nasıl değişebileceğini birlikte değerlendirelim.
DASK Nedir ve Hangi Zararları Karşılar?
DASK, yani Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülen Zorunlu Deprem Sigortası, belirli niteliklere sahip binalarda depremin ve deprem kaynaklı bazı olayların neden olduğu maddi zararları poliçede belirtilen koşullar ve limitler çerçevesinde karşılamayı amaçlar.
Bu sigorta, deprem nedeniyle meydana gelen doğrudan bina hasarlarına odaklanır. Temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavanlar, tabanlar, merdivenler, asansörler ve benzeri yapı bölümleri teminat kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak önemli bir ayrıntı var: DASK, evin içindeki bütün eşyaları, her türlü dolaylı zararı veya konutun tüm ekonomik değerini güvence altına alan kapsamlı bir konut sigortası değildir. Eşyalar, kira kaybı ve benzeri riskler için farklı sigorta ürünlerine ihtiyaç duyulabilir.
Dolayısıyla DASK yaptırırken yalnızca poliçenin bulunup bulunmadığına değil, sigortalanan binanın özelliklerine ve teminatın sınırlarına da dikkat etmek gerekir.
1. DASK Hangi Binalara Yapılmaz?
Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında sigortalanamayan yapılar, genel olarak mevzuatta belirtilen bina türleri ve kullanım koşulları üzerinden belirlenir. Herhangi bir yapının sigortalanamaması ile sigortalanabilmesi için ek belge veya inceleme gerekmesi aynı şey değildir.
Tamamen ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar
Tamamen ticari ya da sınai amaçla kullanılan binalar, zorunlu deprem sigortasının kapsamı dışında kalan temel yapı grupları arasındadır. Örneğin yalnızca üretim amacıyla kullanılan bir fabrika veya tamamen ticari faaliyet için kullanılan bir yapı, sırf bina olması nedeniyle DASK kapsamına girmez.
Bununla birlikte, bir binada hem konut hem de iş yeri bulunuyorsa değerlendirme farklılaşabilir. Konut niteliğindeki bağımsız bölümün durumu, binanın tamamının ticari amaçla kullanılmasıyla aynı değildir. Bu nedenle alt katında dükkân bulunan bir apartmanın tamamının otomatik olarak sigorta dışında kaldığını düşünmek doğru olmaz.
Kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar, mevzuattaki kapsam dışı hükümleri doğrultusunda değerlendirilir. Ancak kamuya ait her yapı için tek bir sonuç çıkarmak doğru değildir; binanın kullanım amacı ve hukuki niteliği önemlidir.
Örneğin kamuya ait bir hizmet binasıyla kamu lojmanı veya konut olarak kullanılan bir yapının durumunun aynı olduğu varsayılmamalıdır. Böyle bir durumda ilgili yapının kullanım türü ve sigortalanabilirliği ayrıca incelenmelidir.
Köy yerleşim alanlarında yapılan bazı yapılar
Köy yerleşim alanlarında, belirli koşullar altında köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlar tarafından yapılan bazı binalar zorunlu deprem sigortasının kapsamı dışında kalabilir.
Burada yalnızca binanın köyde bulunması yeterli bir ölçüt değildir. Yapının kim tarafından, hangi koşullarda ve hangi amaçla yapıldığı önem taşır. Köyde bulunan her evin DASK dışında olduğunu düşünmek, özellikle tapulu konutlar bakımından yanlış yönlendirmeye neden olabilir.
Tamamı ikamet dışı amaçlarla kullanılan bazı yapılar
DASK'ın temel hedefi, mevzuatta tanımlanan konut niteliğindeki taşınmazları güvence altına almaktır. Bu nedenle bütünüyle farklı amaçlarla kullanılan bazı yapılar kapsam dışında kalabilir.
Bununla birlikte, bir binanın zaman zaman iş amacıyla kullanılması ile tamamının konut dışı amaçla kullanılması birbirinden farklı durumlardır. Kullanım şekli, bağımsız bölümün niteliği ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili mevzuat uyarınca kapsam dışında kalan diğer yapılar
Mevzuatta ayrıca belirli niteliklere sahip yapı grupları için istisnalar bulunmaktadır. Bu nedenle sigorta başvurusu öncesinde yalnızca binanın görünümüne veya yaşına bakmak yeterli değildir. Yapının hukuki durumu, tapu kayıtları, kullanım amacı ve mevcut belgeleri birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle karma kullanımlı binalarda, yani aynı yapı içinde konutlarla iş yerlerinin birlikte bulunduğu durumlarda, sigorta şirketinden veya DASK'ın resmî kanallarından bağımsız bölüm bazında bilgi almak en sağlıklı yaklaşımdır.
2. Eski, Ruhsatsız veya Hasarlı Binalara DASK Yapılır mı?
Ev sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri de binanın yaşı ve mevcut durumudur. Burada birkaç ayrımı doğru yapmak gerekiyor.
Eski binalar
Bir binanın eski olması, tek başına DASK yaptırılamayacağı anlamına gelmez. Yaşı ilerlemiş bir apartman da sigortalanabilir nitelikte olabilir. Ancak sigortalanabilir olmak, binanın deprem açısından güvenli olduğu anlamına gelmez.
Özellikle 1999 öncesinde inşa edilen yapılarda taşıyıcı sistem, beton kalitesi, zemin özellikleri ve sonradan yapılan değişiklikler önemlidir. Bu tür binalarda yalnızca sigorta poliçesine güvenmek yerine uzmanlar aracılığıyla deprem performansı değerlendirmesi yaptırılması düşünülmelidir.
Ruhsatsız veya iskân belgesi bulunmayan binalar
Ruhsat veya yapı kullanma izin belgesi bulunmayan binaların durumu, diğer yapılara göre daha dikkatli incelenmelidir. Ancak ruhsat ya da iskân eksikliği ile DASK'ın kesinlikle yapılamaması aynı şey değildir.
Yapının tapu türü, kayıt durumu ve DASK düzenlenmesine elverişli belgeleri önemlidir. Başvuru sırasında gerekli bilgiler doğrulanamıyorsa ek belge talep edilebilir veya işlem gerçekleştirilemeyebilir.
Bu nedenle ruhsatsız bir yapıda yaşayanların, yalnızca bir sigorta acentesinden alınan sözlü bilgiyle yetinmeyip somut durumlarını resmî kanallardan doğrulamaları gerekir.
Ağır hasarlı veya yıkılacak durumdaki binalar
Depremde ağır hasar görmüş, yıkılması kararlaştırılmış ya da fiilen yıkılmış bir binanın sigorta durumu ayrıca ele alınmalıdır. Böyle bir yapının sigortalanabilirliği, mevcut hasarın niteliği ve yürürlükteki mevzuatla bağlantılıdır.
Özellikle ağır hasarlı bir binaya ilişkin yeni poliçe düzenlenebileceğini varsaymak doğru değildir. Mevcut poliçenin bulunması da binanın güvenli olduğunu veya tüm hasarların karşılanacağını göstermez.
Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede, evimizin güvenliğini düşünürken yalnızca binanın sağlamlığına değil, olası bir afet sonrasında maddi kayıplarımızı nasıl karşılayacağımıza da odaklanmamız gerekiyor. Özellikle ev satın alan, kiraya veren veya eski bir binada yaşayan kişiler için DASK konusu zaman zaman kafa karıştırıcı olabiliyor. Peki, her bina için zorunlu deprem sigortası yaptırılabilir mi? Bir binanın yaşı, ruhsatı, tapu durumu ya da hasar geçmişi sigorta yapılmasına engel oluşturur mu?
Bu soruların yanıtı, yalnızca bugün sahip olduğumuz konutları değil, gelecekteki barınma tercihlerimizi ve şehirlerimizin dönüşümünü de yakından ilgilendiriyor. Gelin, DASK'ın hangi binalara yapılmadığını, hangi durumlarda istisnalar bulunduğunu ve önümüzdeki yıllarda sistemin nasıl değişebileceğini birlikte değerlendirelim.
DASK Nedir ve Hangi Zararları Karşılar?
DASK, yani Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülen Zorunlu Deprem Sigortası, belirli niteliklere sahip binalarda depremin ve deprem kaynaklı bazı olayların neden olduğu maddi zararları poliçede belirtilen koşullar ve limitler çerçevesinde karşılamayı amaçlar.
Bu sigorta, deprem nedeniyle meydana gelen doğrudan bina hasarlarına odaklanır. Temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavanlar, tabanlar, merdivenler, asansörler ve benzeri yapı bölümleri teminat kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak önemli bir ayrıntı var: DASK, evin içindeki bütün eşyaları, her türlü dolaylı zararı veya konutun tüm ekonomik değerini güvence altına alan kapsamlı bir konut sigortası değildir. Eşyalar, kira kaybı ve benzeri riskler için farklı sigorta ürünlerine ihtiyaç duyulabilir.
Dolayısıyla DASK yaptırırken yalnızca poliçenin bulunup bulunmadığına değil, sigortalanan binanın özelliklerine ve teminatın sınırlarına da dikkat etmek gerekir.
1. DASK Hangi Binalara Yapılmaz?
Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında sigortalanamayan yapılar, genel olarak mevzuatta belirtilen bina türleri ve kullanım koşulları üzerinden belirlenir. Herhangi bir yapının sigortalanamaması ile sigortalanabilmesi için ek belge veya inceleme gerekmesi aynı şey değildir.
Tamamen ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar
Tamamen ticari ya da sınai amaçla kullanılan binalar, zorunlu deprem sigortasının kapsamı dışında kalan temel yapı grupları arasındadır. Örneğin yalnızca üretim amacıyla kullanılan bir fabrika veya tamamen ticari faaliyet için kullanılan bir yapı, sırf bina olması nedeniyle DASK kapsamına girmez.
Bununla birlikte, bir binada hem konut hem de iş yeri bulunuyorsa değerlendirme farklılaşabilir. Konut niteliğindeki bağımsız bölümün durumu, binanın tamamının ticari amaçla kullanılmasıyla aynı değildir. Bu nedenle alt katında dükkân bulunan bir apartmanın tamamının otomatik olarak sigorta dışında kaldığını düşünmek doğru olmaz.
Kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar, mevzuattaki kapsam dışı hükümleri doğrultusunda değerlendirilir. Ancak kamuya ait her yapı için tek bir sonuç çıkarmak doğru değildir; binanın kullanım amacı ve hukuki niteliği önemlidir.
Örneğin kamuya ait bir hizmet binasıyla kamu lojmanı veya konut olarak kullanılan bir yapının durumunun aynı olduğu varsayılmamalıdır. Böyle bir durumda ilgili yapının kullanım türü ve sigortalanabilirliği ayrıca incelenmelidir.
Köy yerleşim alanlarında yapılan bazı yapılar
Köy yerleşim alanlarında, belirli koşullar altında köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlar tarafından yapılan bazı binalar zorunlu deprem sigortasının kapsamı dışında kalabilir.
Burada yalnızca binanın köyde bulunması yeterli bir ölçüt değildir. Yapının kim tarafından, hangi koşullarda ve hangi amaçla yapıldığı önem taşır. Köyde bulunan her evin DASK dışında olduğunu düşünmek, özellikle tapulu konutlar bakımından yanlış yönlendirmeye neden olabilir.
Tamamı ikamet dışı amaçlarla kullanılan bazı yapılar
DASK'ın temel hedefi, mevzuatta tanımlanan konut niteliğindeki taşınmazları güvence altına almaktır. Bu nedenle bütünüyle farklı amaçlarla kullanılan bazı yapılar kapsam dışında kalabilir.
Bununla birlikte, bir binanın zaman zaman iş amacıyla kullanılması ile tamamının konut dışı amaçla kullanılması birbirinden farklı durumlardır. Kullanım şekli, bağımsız bölümün niteliği ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili mevzuat uyarınca kapsam dışında kalan diğer yapılar
Mevzuatta ayrıca belirli niteliklere sahip yapı grupları için istisnalar bulunmaktadır. Bu nedenle sigorta başvurusu öncesinde yalnızca binanın görünümüne veya yaşına bakmak yeterli değildir. Yapının hukuki durumu, tapu kayıtları, kullanım amacı ve mevcut belgeleri birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle karma kullanımlı binalarda, yani aynı yapı içinde konutlarla iş yerlerinin birlikte bulunduğu durumlarda, sigorta şirketinden veya DASK'ın resmî kanallarından bağımsız bölüm bazında bilgi almak en sağlıklı yaklaşımdır.
2. Eski, Ruhsatsız veya Hasarlı Binalara DASK Yapılır mı?
Ev sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri de binanın yaşı ve mevcut durumudur. Burada birkaç ayrımı doğru yapmak gerekiyor.
Eski binalar
Bir binanın eski olması, tek başına DASK yaptırılamayacağı anlamına gelmez. Yaşı ilerlemiş bir apartman da sigortalanabilir nitelikte olabilir. Ancak sigortalanabilir olmak, binanın deprem açısından güvenli olduğu anlamına gelmez.
Özellikle 1999 öncesinde inşa edilen yapılarda taşıyıcı sistem, beton kalitesi, zemin özellikleri ve sonradan yapılan değişiklikler önemlidir. Bu tür binalarda yalnızca sigorta poliçesine güvenmek yerine uzmanlar aracılığıyla deprem performansı değerlendirmesi yaptırılması düşünülmelidir.
Ruhsatsız veya iskân belgesi bulunmayan binalar
Ruhsat veya yapı kullanma izin belgesi bulunmayan binaların durumu, diğer yapılara göre daha dikkatli incelenmelidir. Ancak ruhsat ya da iskân eksikliği ile DASK'ın kesinlikle yapılamaması aynı şey değildir.
Yapının tapu türü, kayıt durumu ve DASK düzenlenmesine elverişli belgeleri önemlidir. Başvuru sırasında gerekli bilgiler doğrulanamıyorsa ek belge talep edilebilir veya işlem gerçekleştirilemeyebilir.
Bu nedenle ruhsatsız bir yapıda yaşayanların, yalnızca bir sigorta acentesinden alınan sözlü bilgiyle yetinmeyip somut durumlarını resmî kanallardan doğrulamaları gerekir.
Ağır hasarlı veya yıkılacak durumdaki binalar
Depremde ağır hasar görmüş, yıkılması kararlaştırılmış ya da fiilen yıkılmış bir binanın sigorta durumu ayrıca ele alınmalıdır. Böyle bir yapının sigortalanabilirliği, mevcut hasarın niteliği ve yürürlükteki mevzuatla bağlantılıdır.
Özellikle ağır hasarlı bir binaya ilişkin yeni poliçe düzenlenebileceğini varsaymak doğru değildir. Mevcut poliçenin bulunması da binanın güvenli olduğunu veya tüm hasarların karşılanacağını göstermez.